Akrylanowe kompozyty stomatologiczne z dodatkiem srebra i olejków eterycznych

Abstract

Próchnica jest jedną z głównych przyczyn utraty uzębienia, co stanowi znaczny problem społeczny. Rozwiązaniem, które mogłoby zapewnić wsparcie w walce z nadmierną populacją chorobotwórczych drobnoustrojów, są akrylanowe protezy wykazujące właściwości bakteriobójcze. Z tego względu w pracy zaproponowano modyfikację materiału protetycznego na bazie polimetakrylanu metylu dodatkami o udowodnionym potencjale bakteriobójczym. W tym celu wykorzystano nanosrebro (AgNPs) oraz wybrane olejki eteryczne (goździkowy, kurkumowy, tymiankowy). Wykonane próbki poddano badaniom morfologii powierzchni, twardości, badaniom struktury chemicznej z wykorzystaniem spektroskopii w podczerwieni z transformacją Fouriera (FTIR), oceny zmiany barwy, ilości uwolnionego monomeru metodą UV-Vis oraz badaniom bakteriobójczości. Zebrane dane wskazały, że zarówno olejki jak i nanosrebro wpływają na właściwości fizykochemiczne jak i biologiczne materiału akrylanowego. Wszystkie dodatki odznaczały się różnym stopniem bakteriobójczości w stosunku do bakterii S. mutans. Najsilniejszy efekt odznaczały olejek goździkowy oraz nanosrebro. Dodatek olejków spowodował spadek twardości kompozytu w przeciwieństwie do nanosrebra, która ją podwyższył. W badaniu spektrofotometrem UV–Vis wykazano, że olejki, zawierające związki modyfikujące strukturę chemiczną akrylu, przyczyniły się do zwiększenia ilości uwalniającego się z próbki monomeru. Jednocześnie, pomimo lotnego charakteru użytych olejków, proces wytwarzania prowadzony w obecności wody nie spowodował całkowitego ich usunięcia w trakcie polimeryzacji z matrycy polimerowej, co potwierdzono badaniami FTIR. Ponadto olejki eteryczne powodują niewielką zmianę barwy otrzymanych kompozytów. Modyfikacja nanosrebrem spowodowała znaczną zmianę jego koloru. Dodatek 0,5% wag. AgNPs, umożliwił uzyskanie satysfakcjonującego koloru materiału, przy jednoczesnym osiągnięciu pożądanych właściwości bakteriobójczych oraz mechanicznych. Badania morfologii powierzchni materiału, wykazały, że olejki eteryczne nie wpływają na znaczne zmiany morfologii w porównaniu do kompozytów bez dodatków.