Miasta wielokulturowe Łódź, Wilno, Lwów. Śródmiejska zabudowa mieszkaniowa z przełomu XIX/XX wieku. Podobieństwa i różnice. - Przewłocka-Sionek, Renata (Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, 2016)
Tematem monografii jest: Miasta wielokulturowe: Łódź, Wilno, Lwów. Śródmiejska zabudowa mieszkaniowa z przełomu XIX/XX wieku. Podobieństwa i różnice. Autorka w pracy skupiła się na śródmiejskiej zabudowie mieszkaniowej, a konkretnie na kamienicy czynszowej, która stanowi główny cel opracowania. Kamienica czynszowa na przełomie XIX/XX wieku stanowiła najczęstsze rozwiązanie zabudowy mieszkaniowej, która powstawała w oparciu o wykształconą typologię funkcjonalno-formalną lub była indywidualnym rozwiązaniem wynikającym z procesu przekształceń i adaptacji wcześniejszej zabudowy. Był to efekt scalania mniejszych działek oraz dostosowania się do pierwotnego układu urbanistycznego. Pamiętając o tym, że jeszcze do niedawna budynki wznoszone w dziesięcioleciu poprzedzającym I wojnę światową, niezależnie od ich wartości architektonicznej i walorów estetycznych, nie podlegały ochronie konserwatorskiej,a ich podstawowym wymiarem, decydującym o ich przetrwaniu, był ich stan techniczny, autorka podejmuje próbę charakterystyki kamienicy czynszowej w Łodzi, Wilnie i Lwowie, uzupełniając ją bogatym zasobem materiałów archiwalnych i dokumentacją fotograficzną.Pogłębianie stanu wiedzy o zabudowę pochodzącą z przełomu XIX/XX wieku na obszarze śródmiejskim w Łodzi, Wilnie i we Lwowie staje się istotne dla zobrazowania jej jednoznacznie ukształtowanej struktury architektonicznej, która jest powiązana z układem przestrzennym miasta.

The monograph’s title is „Multicultural Cities: Łódź, Vilnius, Lviv. Architecture of inner city buildings from the turn of the 19th/20th century. Similarities and Differences”. The author focuses on inner city housing architecture, specifically the tenement house, which is the essay’s main objective. At the turn of the century, the tenement house was the most common housing solution, which came to be either based on already present functional and formal typology, or through an adaptive process applied to already existing buildings. This was the result of merging smaller plots of land, and adapting to the original urban arrangement. Keeping in mind that, regardless of their architectural value, until recently buildings which were erected in the decade preceding the World War I did no undergo maintenance. The primary deciding aspect when it came to their survival was their technical condition. The author attempts to characterize the tenement house in Łódź, Vilnius and Lviv, complementing this characterization with a wealth of archival materials and photographic documentation. Increasing one’s knowledge of buildings from the turn of the century in Łódź, Vilnius and Lviv becomes important when trying to present the clearly arranged architectural structure of these cities, which is tied to their spatial arrangement.
Keywords: Miasta wielokulturowe; Łódź; Wilno; Lwów; Śródmiejska zabudowa mieszkaniowa - XIX/XX wiek; Multicultural cities; Lodz; Vilnius; Lviv; Architecture of inner city buildings - 19th/20th century